Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
Keihard de beste: de kokospalm
Follow Me on Twitter

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zaterdag, 31 maart 2007 21:16

Keihard de beste: de kokospalm

Van dakbedekking tot palmwijn

Wie al rijk is kan er nog rijker mee worden, wie arm is doet op andere manieren zijn voordeel met de onuitputtelijke mogelijkheden van de kokospalm.

Meer dan 3,5 miljoen Filipijnse boeren zijn voor hun inkomen direct afhankelijk van de kokospalm. Hoe ziet de Filipijnse kokossector eruit? Welke factoren bedreigen de Filipijnse kokosboeren? En welke kansen liggen er voor de toekomst? (Door Robert Kockelkoren)

Zeker 25 miljoen Filipino’s, ruim een kwart van de totale bevolking, vertrouwen voor hun levensonderhoud direct of indirect op de kokossector. De lijst van producten die de kokospalm levert, is dan ook bijna onuitputtelijk. De jonge noten leveren zoet, vers vruchtvlees en sap, de oude noten worden verwerkt tot copra, waaruit kokosolie gewonnen wordt. Het hout kan gebruikt worden als bouwmateriaal, de bladeren als dakbedekking. Van het sap uit de vaten van de boom bereiden Filipijnse boeren kokoswijn. Voedsel, brandstof, bouwmateriaal, industriële grondstof voor van alles en nog wat, van cosmetica tot diervoeders. Geen wonder dat de kokospalm op de Filipijnen ook wel de ‘boom van het leven’ wordt genoemd.

Het is bijna onmogelijk om een volledig overzicht te geven van de kokossector op de Filipijnen. Daarvoor is deze tak te groot en te divers. Feit is wel dat de kokospalm (Cocos nucifera) niet weg te denken valt uit het Filipijnse landschap. De palmen zijn voor menig bezoeker van het land onlosmakelijk verbonden met het beeld van een tropisch paradijs: wuivende groene palmen boven witte stranden en een azuurblauwe zee. De boom groeit overal. Zodra het land heuvelachtiger wordt, maken vlakke rijstvelden plaats voor hellingen waar de kokospalm soms de enige boomsoort die er groeit lijkt te zijn. En in bijna elke boom zijn ruwe treden uitgehakt zodat de boer de kostbare noten hoog in de kruin kan bereiken. Want kostbaar zijn ze: volgens cijfers van het ministerie van landbouw (DA) vertegenwoordigde de kokosproductie tussen januari en september 2006 een waarde van ruim 36 miljard peso (bijna 574 miljoen euro). De Filipijnen behoren tot de grootste exporteurs van kokosproducten ter wereld. Wat betreft de export van kokosolie is het land zelfs nummer één in de wereld.

Piramide met diverse toppen

De Filipijnse kokossector is te vergelijken met een piramide, die van een brede gemeenschappelijke basis oprijst naar diverse toppen. Aan de basis van deze piramide staan de boeren die het enorme areaal kokospalmen op de Filipijnen beheren. Zij produceren voor een belangrijk deel het hout, de verse jonge kokosnoten, de copra, de vezelachtige omhulsels van de oude noten en de palmwijn. Een deel van deze basisproducten is bestemd voor eigen gebruik. De rest wordt verkocht, direct op de lokale markt of aan handelaren. De basisproducten vormen het begin van soms lange ketens, die culmineren in een zeer groot aantal eindproducten, de diverse toppen van de piramide. Volgens schattingen van het ministerie van wetenschap en technologie (DOST) wordt zo’n 90 procent van de totale kokosproductie verwerkt tot copra. Copra is het gedroogde vruchtvlees van de oudere noten en wordt veelal door de boeren zelf op de kokosplantage gemaakt. Copra is belangrijk voor de productie van exportartikel nummer één: kokosolie. De copra wordt via tussenhandelaren voor een deel geëxporteerd en voor een deel op de Filipijnen zelf verwerkt tot kokosolie of andere producten. Tussen boer en eindgebruiker zitten vele stappen. Er zijn molens die olie persen uit de ruwe copra en raffi - naderijen die de olie verfi jnen. De kokosolie zelf staat vaak weer aan de basis van andere productieprocessen, bijvoorbeeld in de voedingsmiddelenindustrie. Ook de andere producten van de palm doorlopen soms complexe productieketens. Zo zijn er bijvoorbeeld ook industrieën die zich richten op het verwerken van de vezels uit het vezelachtige omhulsel van de noot. Sommige productiestappen in de verwerking van de basisproducten zijn kleinschalig en zijn in handen van organisaties van kleine kokosboeren. Andere stappen zijn ingewikkeld en technologisch hoogwaardig.

Verouderd

Ondanks het feit dat de Filipijnse kokossector een enorme waarde vertegenwoordigt, zijn de meeste kokosboertjes straatarm. De prijzen die zij krijgen voor hun co- Van dakbedekking tot palmwijn De dakbedekking van deze schuur op een kokosplantage is gemaakt van de bladeren van de kokospalm. Foto: Friso Westenbroek. 6 Tambuli Filipijnenmagazine maart 2007 pra zijn laag en fl uctueren sterk. In 2005 schommelde de gemiddelde prijs die een boer kreeg per kilo copra rond de 15 peso (24 eurocent). Maar in een slecht jaar kan de prijs dalen tot maar 8 peso per kilo (13 eurocent), of lager. De grote exporteurs en industriële verwerkers zijn de grote winnaars. Zij strijken uiteindelijk de miljoenen op die er in de sector worden verdiend. Ondanks deze ongelijkheid zijn ook de kleine boeren gebaat bij een bloeiende kokossector. Als het slecht gaat met de sector, voelen ook zij dat. En er zijn factoren die op termijn een bedreiging kunnen opleveren voor het succes van de kokossector op de Filipijnen. Een van deze factoren is de leeftijd van het kokospalmenbestand op de Filipijnen. Kokospalmen beginnen noten te produceren als ze vijf jaar oud zijn, en gaan daarmee door tot ze de vijftig jaar bereiken. Daarna neemt de productie geleidelijk af. Vanaf een jaar of zeventig levert een kokospalm praktisch geen noten meer op. Het is dus erg belangrijk dat het kokosnotenbestand voortdurend verjongd wordt om op die manier ook op de lange termijn de productie veilig te stellen. Op veel plekken op de Filipijnen raakt het bestand verouderd en verjonging vindt onvoldoende plaats. De Philippine Coconut Authority (PCA), deel van het ministerie van landbouw, stelde in 2001 een ‘master plan’ op voor de sector. Een van de doelstellingen uit dat plan is het aanleggen van ‘zaad tuinen’ in elke provincie om van daaruit het kokospalmenbestand te verjongen. Naast het verouderen van de bestaande aanplant is ook de kap van jonge bomen een probleem. Hoewel bij wet verboden (de ‘Coconut Preservation Act’ uit 1995), worden veel jonge kokospalmen omgehakt omdat arme mensen het hout nodig hebben als goedkoop en gemakkelijk bouwmateriaal.

Ziektes

Ook ziektes zijn een voortdurend aanwezige bedreiging. In een land waar 3,1 miljoen hectare (bijna het totale landoppervlak van Nederland) met kokospalmen is beplant, kunnen deze ziektes snel om zich heen grijpen. Berucht is de virusziekte cadang-cadang die resulteert in steriele palmen die geen noten meer produceren. Uiteindelijk sterft de boom. Volgens de PCA is het de enige kokosziekte die op de Filipijnen tot enorme economische verliezen leidt. De precieze manier waarop de ziekte zich verspreid is niet bekend. Vooral in Bicol en de Oostelijke Visayas richt de ziekte veel schade aan. Door quarantainemaatregelen probeert de overheid verspreiding van de ziekte naar andere regio’s tegen te gaan. Het onderzoek naar bestrijdingsmethodes staat echter niet stil en het is waarschijnlijk een kwestie van tijd voordat de ziekte beter bestreden kan worden. Nieuwe bedreigingen steken echter voordurend de kop op. De PCA waarschuwt via haar website voor een nieuwe plaag: Brontispa longissima, een kever die zich voedt met de jonge bladeren van de palm. Tot slot speelt ook de internationale concurrentie een rol. Indonesië is de Filipijnen al voorbij gestreefd wat betreft de totale productie van kokosproducten. Nieuwe technologische ontwikkelingen daar, en in andere kokosproducerende landen, kunnen de Filipijnen op den duur van zijn toppositie verdringen.

Geotextiel

Maar ook op de Filipijnen staan de ontwikkelingen niet stil. Verwerking van de ruwe copra en andere basisproducten tot hoogwaardige olie en andere producten, vindt steeds meer op de Filipijnen zelf plaats. Op die manier verdient het land meer aan de export van kokos. En de zoektocht naar nieuwe, innovatieve toepassingen voor producten van de ‘boom van het leven’ begint vruchten af te werpen. Zo lijkt ‘geotextiel’ aan populariteit te winnen. Uit de vezels van de kokos worden speciale matten of netten geproduceerd die in toenemende mate gebruikt worden in landinrichtingsprojecten. De matten zijn stevig, maar op den duur biologisch afbreekbaar. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt om rivieroevers en hellingen te verstevigen en als ondergrond bij de aanleg van wegen. De kokosmatten gaan erosie tegen en vormen tegelijk een goede, vruchtbare ondergrond voor plantengroei. In 2005 won het Filipijnse geotextiel van kokosvezels zelfs de World Challenge. Deze internationale wedstrijd, gesponsord door Shell en de BBC, reikt prijzen uit voor innovatief en milieuvriendelijk ondernemerschap. Volgens de World Challenge 2005 zijn de matten van kokosvezels een ‘ecovriendelijke oplossing voor een dreigende ecoramp’. Biodiesel Nu klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande schadelijke effecten steeds vaker en dringender onder de aandacht worden gebracht, wordt de roep om alternatieve energiebronnen steeds groter. En ook hiervoor richt de aandacht zich nu op de kokospalm. Kokosolie kan worden toegepast in zogenaamde ‘biodiesels’, die vervolgens met gewone brandstof gemengd kunnen worden om zo voertuigen schoner en effi ciënter te laten rijden. De Filipijnse rege ring heeft zich tot doel gesteld om in 2010 voor 60 procent zelfvoorzienend te zijn in haar energiebehoefte. President Arroyo bepaalde in 2004 dat alle dieselauto’s van de overheid op 1 procent kokos-biodiesel moeten rijden. Dit lijkt niet alleen een goede ontwikkeling voor het milieu, maar ook voor de Filipijnse kokosnootsector, die dankzij dit soort nieuwe innovatieve toepassingen zeker een toekomst lijkt te hebben. In hoeverre de kleine boertjes van deze ontwikkelingen zullen profi teren, valt nog te bezien.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.