Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
Landgrabbing voor biobrandstof in de Filipijnen
Follow Me on Twitter
Fout
  • JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 62 niet laden

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zondag, 02 oktober 2011 11:00

Landgrabbing voor biobrandstof in de Filipijnen

1. Ecofuel Land Development, IncHoop of vrees voor de lokale gemeenschap?

In San Mariano in de provincie Isabela in Noord-Luzon wordt een grootschalig biobrandstofproject opgezet onder de naam 'Ecofuel'. Het wordt opgezet door buitenlandse en Filipijnse investeerders en wordt gesteund door de regering. De fabriek moet jaarlijks 54 miljoen liter ethanol en 85.000 megawattuur duurzame elektriciteit gaan produceren. Er is 11.000 hectare landbouwgrond nodig om suikerriet te verbouwen, die als grondstof moet dienen. Volgens de investeerders zullen lokale boeren van het project profiteren, maar de voortekenen wijzen in een andere richting.

Door: Jennifer Franco (Transnational Institute), in samenwerking met Danny Carranza en Joann Fernandez (Rightsnet)

"Duurzame biobrandstof": het begrip krijgt steeds meer aandacht. Bedrijven en beleidsmakers wereldwijd zijn het de laatste jaren gaan zien als de "oplossing" voor het drievoudige probleem van energie(on)zekerheid, klimaatverandering en armoede. Met de groeiende aandacht voor dit idee, wordt ook het idee sterker dat er meer dan voldoende grond beschikbaar is om deze biobrandstoffen duurzaam te produceren, op een manier die het leven van arme boeren zal verbeteren. Vooral in het Zuiden zou er land in overvloed zijn. Op die manier veroorzaakt de explosieve groei in biobrandstoffen complexe veranderingen in landgebruik en in landeigendomsverhoudingen. Op grote schaal en in veel landen. Voor veel waarnemers staat dit proces gelijk aan wereldwijde landgrabbing (het inpikken van landbouwgrond)

Het Ecofuel-project

2. Kaartje San MarianoDeze biobrandstofrevolutie raakt nu ook de Filipijnen. En ook daar leidt het tot een race om zoveel mogelijk grond in handen te krijgen. Dit vormt een ernstige bedreiging voor de lokale voedselproduktie en het levensonderhoud van arme plattelandsbewoners. Ook het ecosysteem staat onder druk. Dit alles terwijl zeer ondemocratische lokale politieke relaties worden versterkt.

Een goed voorbeeld is het nieuwe biobrandstofproject 'Ecofuel', dat sinds 2007 langzaam maar zeker gestalte krijgt in de provincie Isabela in Noord-Luzon. Het project wordt gesteund door de regering als onderdeel van haar plattelandsontwikkelingsstrategie. Bij de officiële start van het project in februari 2011 waren maar liefst drie ministers aanwezig: die van Landbouw (DA), Landhervorming (DAR) en Milieu (DENR). Op termijn moeten deze drie ministeries samengaan in één nieuw Ministerie van Plattelandsontwikkeling.
Het Ecofuel-project is een ambitieuze samenwerking tussen Japanse, Taiwanese en Filipijnse investeerders. Het is de bedoeling om 54 miljoen liter watervrij ethanol en 85.000 tot 100.000 megawattuur duurzame elektriciteit per jaar te produceren. In het originele plan was hiervoor in en rond de gemeente San Mariano in Isabela 11.000 hectare grond nodig om het suikerriet te verbouwen dat de grondstof vormt voor de productie van bio-ethanol.

In Isabela bevindt zich een groot deel van het overgebleven oerbos in de Filipijnen. Sinds 1997 ligt in de provincie ook het grootste Filipijnse natuurreservaat voor de bescherming van de biodiversiteit: het Northern Sierra Madre Natural Park (NSMNP). Een deel van de gemeente San Mariano ligt binnen de grenzen van dit beschermde natuurreservaat. Ook de "bufferzone" tussen het reservaat en het dichter bevolkte stroomgebied van de rivieren Disabungan, Disulap en Pinacanauan strekt zich uit over een deel van het grondgebied van de gemeente.

Productiecontracten

3. Ethanol fabriek in aanbouwVolgens Green Future Innovations Inc (GFII), het speciaal voor dit project opgerichte bedrijf, zou 9.000 hectare van de benodigde grond worden verworven door het aangaan van produktiecontracten met lokale boeren. De overige 2.000 hectare zouden worden ondergebracht in een grote, direct door het bedrijf bestuurde plantage. Naar verwachting zou dan 700.000 ton suikerriet verwerkt gaan worden in een nieuwe verwerkingsfabriek die momenteel gebouwd wordt in barangay Sta. Filomena in San Mariano.

Deze verwerkingsfabriek moet eind dit jaar gereed komen, maar de doelen voor de grondverwerving zijn inmiddels naar beneden bijgesteld. Volgens één versie van het verhaal worden er nu nog maar voor 6.000 hectare produktiecontracten afgesloten met lokale boeren, in zogenaamde "braakliggende gebieden/graslanden" in de heuvels van de gemeentes San Mariano, Benito Soliven en Illagan. De bedrijfsplantage zou nog maar 1.500 hectare beslaan, waardoor de totale grondbehoefte uitkomt op 7.500 hectare. Inderdaad werd vorig jaar duidelijk dat het bedrijf moeite heeft om alle grond te vinden en vast te leggen die het nodig denkt te hebben om de deal te kunnen sluiten. Nu zou per augustus 2011 al 6.460 hectare verworven moeten zijn. De rest van de benodigde grond zou dan in 2012 in produktie genomen moeten kunnen worden.

Win-winscenario

Op het eerste gezicht lijkt het Ecofuel-project genoeg potentieel te hebben om een "win-winscenario" te worden van het soort dat de Wereldbank en andere partijen die de "wereldwijde landgrabbing" proberen voor te stellen als hoognodige, grootschalige "ethische" investeringen in landbouw, graag zien. Isabela is een plattelandsprovincie waar veel armoede heerst. Buiten de illegale houtkap in het reservaat en het verbouwen van maïs, banaan en rijst in de heuvelachtige bufferzone en in het laagland langs de rivieren, zijn er weinig manieren voor de arme bevolking om in haar levensonderhoud te voorzien. Maïs en banaan zijn vooral voor de verkoop terwijl rijst vooral voor eigen gebruik verbouwd wordt. Lange tijd was Isabela de belangrijkste maïsproducent van het land, maar het verbouwen van maïs wordt steeds problematischer vanwege steeds terugkerende supertyfoons, overstromingen en droogtes.

4. Rijstvelden worden verdrongen door Suikerriet in San Mariano - foto Jenny FrancoKan biobrandstof in dergelijke moeilijke omstandigheden niet juist een potentiële reddingsboei zijn voor de kleine boeren? Als het onder goede omstandigheden wordt geproduceerd en verwerkt, kan het dan niet ook goed zijn voor het milieu en voor de Filipijnse economie? De managers van Ecofuel hebben een aantal voordelen beloofd: het creëren van duizenden nieuwe banen, zowel binnen als buiten de landbouw (volgens één nieuwsbericht zou het zelfs gaan om 15.000 nieuwe banen!). Daarnaast zullen ook gezinsinkomens omhoog gaan, net als de inkomsten van de lokale overheden. Braakliggend land zal in produktie genomen worden en de plattelandsinfrastructuur verbeterd. Het project zal zelfs bijdragen aan de bescherming van het natuurreservaat, doordat er alternatieve bronnen van inkomsten gecreëerd worden in plaats van de illegale houtkap.

Belangen van bedrijfsleven

Maar is dit wel zo? Er zijn nog veel vragen die dringend beantwoord moeten worden. Bijvoorbeeld: onder welke omstandigheden wordt dit project uitgevoerd? Wie zal er van profiteren, en wie wellicht niet? Wat zal de invloed zijn van het project op het bestaande landgebruik en de bestaande landeigendomsverhoudingen? Wat gebeurt er met het levensonderhoud van de lokale bevolking en met de lokale voedselproduktie en hoe beïnvloed het project het nu al kwetsbare ecosysteem van het gebied? Wie wordt er aansprakelijk gesteld als er iets mis gaat? Helaas blijven zulke belangrijke vragen onbeantwoord, terwijl het project zelf gewoon doorgaat.

Het is nog vroeg, maar ervaringen elders en verkennend onderzoek in Isabela zelf, geven een beeld van wat er mogelijk gaat gebeuren.
Allereerst laat het karakter van de Filipijnse investeerders alarmbellen rinkelen. Het gaat hier om de zakenelite verbonden aan de grote tabaks-, graan- en suikerindustrie. Sleutelfiguren in het Ecofuel-project en Green Futures komen uit organisaties als de Philippine Tobacco Growers Association, het Mindanao Grains Processing Center, de Federation of Filipino Chinese Chamber of Commerce and Industry, Universal Leaf Tobacco (een wereldwijde handelsorganisatie) en Philsurin. Deze laatste organisatie is de privaatgefinancierde onderzoeks- en ontwikkelingspoot van de suikerindustrie (grote producenten en verwerkers), die haar hoop heeft gericht op grootschalige bio-ethanolprojecten om de industrie een nieuwe impuls te geven.

Gemakkelijke verdiensten

Het project in Isabela wordt duidelijk geleid door grote bedrijven. En, zo leert de ervaring, dat betekent problemen voor arme mensen zonder banden met het bedrijfsleven. Vooral voor de arme boeren die aan het project verbonden worden, via arbeidscontracten, productiecontracten en/of landleasecontracten. Veldonderzoek wijst inderdaad uit dat Ecofuel veelal direct "de boer opgaat". Ze praten direct met de mensen van wie ze land en arbeid hopen te verkrijgen en schermen met beloftes over gemakkelijk geld verdienen. De verantwoordelijke overheidsdiensten zijn slechts uitvoerders van de wensen van het bedrijfsleven. Voor de lokale bevolking is Ecofuel zelf de enige bron van informatie over het project. De lokale ambtenaren van de ministeries van Landbouw, Landhervorming en Milieu weten vaak niets over de gang van zaken rond het project. Ze doen in ieder geval zeker niet mee in een regulerende rol. Tot nu toe lijken alle aspecten van het project via Ecofuel te worden beheerst door de investeerders.

Ten tweede wekt de locatie van het project argwaan. Waarom deze provincie en deze gemeente? Het project is het stokpaardje van de huidige burgemeester en hoofd van de lokale politieke clan Edgar Talosig "Bobot" Go. En dat lijkt de enige reden waarom het project in San Mariano wordt opgezet. Het lokale politieke klimaat is zodanig, dat we op veel angst en zwijgen stootten toen we mensen naar het project vroegen.

Typisch geval van landgrabbing

Het eerste veldonderzoek wees uit dat veel van de grond die voor het project nodig is op dit moment al wordt bebouwd en bewoond door kleine boeren, die deels behoren tot inheemse bevolkingsgroepen. Daarom kan dit project worden uitgelegd als een typisch geval van landgrabbing. Het dwingt namelijk veranderingen af. Ten eerste verandert het landgebruik. Voedselproduktie voor het eigen huishouden en de lokale markt verandert in het verbouwen van biobrandstoffen op een industriële schaal om een zeer energie-inefficiënte en groeiende transportsector van brandstof te voorzien. Ten tweede veranderen de landeigendomsverhoudingen. Landbouw op kleine schaal door arme boeren verandert in industriële landbouw die gecontroleerd wordt door het bedrijfsleven.

Het is belangrijk om te benadrukken dat de grond die voor het project nodig is zowel in het laagland als in de heuvelachtige bufferzone van het natuurreservaat is gelegen. Het betreft veelal eersteklas landbouwgrond vanwege de ligging bij natuurlijke waterbronnen en irrigatie-infrastructuur (bestaand of gepland) en omdat hij onlosmakelijk onderdeel uitmaakt van lokale voedselproduktiesystemen. Het is veelal niet het "braakliggende grasland" dat volgens de managers van Ecofuel ideaal is voor het project.

Goede voorlichting ontbreekt

5. Boeren leren suikerriet verbouwen - foto Jenny FrancoTen derde is het ook alarmerend dat het project heeft gekozen voor suikerriet. De meeste kleine boeren die mee moeten gaan doen aan dit biobrandstofproject weten weinig of niets over suikerriet, of over de tragische geschiedenis van dat gewas in de Filipijnen. Het zijn voornamelijk maïs-, rijst- en bananenboeren. Hun gespecialiseerde, maar beperkte kennis maakt hen kwetsbaar voor de gladde verkooppraatjes van het Ecofuel-management. Ecofuel maakt hen wijs dat suikerriet praktisch overal verbouwd kan worden, onder extreem natte of extreem droge omstandigheden, en dat het zelfs de vernietigende kracht van een supertyfoon kan doorstaan. Ecofuel vertelt hen niet hoe de grootschalige verbouw van suikerriet elders in de Filipijnen levens en ecosystemen heeft verwoest. Of dat er 1.500 tot 3.000 liter water nodig is om slechts 1 kilogram suiker uit riet te halen. De lijst met sociale en milieuproblemen verbonden aan de industriële monocultuur van suikerriet is te lang om hier op te noemen. Het is voldoende om te weten dat dergelijke informatie niet aan de bij het project betrokken boeren verstrekt wordt.

Ondertussen biedt Ecofuel schijnbaar goede deals bij arbeidscontracten. Maar hoe kunnen de kleine boeren kritisch bepalen wat goede arbeidsvoorwaarden zijn bij werk dat ze nooit eerder gedaan hebben en wanneer hun enige bron van informatie het bedrijf zelf is? Daarbij krijgen de boeren ook de mogelijkheid om hun land aan het bedrijf te verhuren. Dat zou een zekere bron van inkomsten moeten zijn zonder dat daarvoor werk verzet hoeft te worden. Het bedrag dat het bedrijf biedt is echter belachelijk laag: slechts 400 pesos (7 euro) per maand of 5.000 pesos (85 euro) per hectare per jaar. Daarbovenop hebben boeren ook nog de mogelijkheid om "partners" in het bedrijf te worden door het aangaan van een produktiecontract. Maar wie zorgt ervoor dat de voorwaarden eerlijk zijn en wie zorgt er voor dat ze nageleefd worden? Hoe kunnen de kleine boeren het bedrijf aansprakelijk stellen als het zijn beloftes niet waarmaakt, of als het project leidt tot onverwachte problemen voor hen?

Conclusie

De manier waarop grond wordt verworven en het project erdoorheen wordt gedrukt, wijst erop dat het beter is als de uitvoering voorlopig wordt opgeschort. Eerst moet er opnieuw gediscussieerd worden over de aannames, de voorwaarden en de mogelijke gevolgen van het project. Het zou een duidelijke waarschuwing moeten zijn dat de informatievoorziening aan de arme boeren die het nauwst betrokken zijn bij het project volledig in handen is van het bedrijfsleven. Als de investeerders niets te verbergen hebben, waarom verbergen ze dan zoveel? Waarom zijn de lokale vertegenwoordigers van de overheid tot nu toe slechts passieve volgers van dit project. Het zou juist hun taak moeten zijn om de rechten van de plattelandsbevolking te beschermen. Armoede, verwaarlozing, wanhoop, onwetendheid en autoritaire lokale politiek dwingen mensen om onderdeel te worden van dit "ontwikkelingsproject". En zo gaat het Ecofuel-project verder, met de zegen van de Filippijnse overheid op het allerhoogste niveau!

Vertaling: Robert Kockelkoren

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.