Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
De Filipijnse historische claim op Sabah
Follow Me on Twitter

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zondag, 28 april 2013 11:29

De Filipijnse historische claim op Sabah

1. Kaart van Sabah en Tawi-TawiDe afgelopen maanden heeft de gewapende invasie door de volgelingen van de Sultan van Sulu op Sabah veelvuldig het nieuws gehaald. Veel mensen – binnen en buiten de Filipijnen - zullen zich niet hebben gerealiseerd dat er nog een Sultan van Sulu bestaat. De invasie stond onder leiding van de jongere broer van Sultan Jamalul Kiram III, met de bedoeling om de historische claim van de Sultan op Sabah voor het voetlicht te brengen. Daar lijken ze in geslaagd al koste dat wel tenminste 70 mensenlevens.

Door Evert de Boer


De oproep van de Sultan tot een staakt het vuren en zijn beroep op de Filipijnse regering om te bemiddelen in het conflict kwamen veel te laat. De broer van de Sultan liet bovendien weten niet op te zullen geven voordat er serieuze gesprekken plaatsvinden over de historische claim van het Sultanaat op Sabah. Een van hun argumenten is dat Maleisië jaarlijks nog steeds 5300 Ringgit (ruim 1300 euro) huur betaalt aan de Sultan voor Sabah.

De stichting van het Sultanaat

Tausugs van Sulu

De basis voor het Sultanaat van Sulu werd gelegd in de veertiende eeuw toen de eerste islamitische predikers op de Sulu eilanden aankwamen. De Sulu eilanden, inclusief het huidige Tawi-Tawi werden in die tijd bevolkt door de zeevarende volkeren van de Samals en de Tausugs. De Tausug zijn een samensmelting van vier verschillende volkeren die zich in de loop van de voorafgaande eeuwen op de eilanden vestigden. Volgens onderzoekers waren de Budanuns, een van de vier volkeren, de oorspronkelijk bewoners van het gebied en waren zij verwant aan de Dayaks van Borneo.

In 1457 werd het Sultanaat van Sulu gesticht door Sayyid Abu Bakr Abirin, een Arabische ontdekkingsreiziger en religieus geleerde afkomstig uit Jahore (nu zuidelijk Maleisië). Hij trouwde met prinses Paramisuli, de dochter van een invloedrijke Datu en nam de titel aan van Sultan Sharif ul-Hashim. Hij regeerde totdat hij stierf in 1480 en werd opgevolgd door zijn zoon. In de eeuwen daarna breidden de sultans van Sulu hun invloedssfeer sterk uit en toen de Spanjaarden in de 16de eeuw de Filipijnen koloniseerden was het Sultanaat van Sulu al een machtige staat, die haar invloed liet gelden van Luzon tot in delen van de Zuid-Chinese zee en de Celebes zee. Op het hoogtepunt van haar macht, in de tweede helft van de 18de en het begin van de 19de eeuw, strekte het Sultanaat zich uit van het Zamboanga schiereiland tot Palawan en Noord-Borneo (het huidige Sabah).

Sultan van Sulu krijgt Noord-Borneo

Noord -BorneoNoord-Borneo behoorde oorspronkelijk tot het Sultanaat van Brunei. Het werd in 1704 geschonken aan de Sultan van Sulu, nadat deze de Sultan van Brunei had geholpen een interne opstand neer te slaan die bijna leidde tot de val van de laatstgenoemde Sultan. Het droeg bij tot een nog grotere invloed van het Sultanaat in de regio.

In de 18de en begin 19de eeuw was het Sultanaat nog het enige onafhankelijke rijk in de regio en andere Europese machten probeerden er voet aan de grond te krijgen. De Sultan werkte af en toe samen met de Nederlanders en de Britten om de Spanjaarden te weerstaan. De Britten slaagden erin een handelspost op te zetten in Sulu, wat de Spanjaarden als een grote bedreiging zagen. Die voerden het aantal aanvallen op het Sultanaat op en slaagden erin om Jolo in 1851 te bezetten en de hoofdstad deels te verwoesten. In april van dat jaar dwongen ze de Sultan een vredesovereenkomst te tekenen. Het was de enige manier voor de Sultan om de controle over de hoofdstad terug te krijgen. De Spanjaarden kregen een handelspost in Jolo en lieten een er klein garnizoen achter.

Verschillende interpretaties

Volgens de Spanjaarden werd het rijk van de Sultan hiermee onderdeel van het Filipijnse eilandenrijk onder de soevereiniteit van Spanje. De interpretatie van de Sultan was echter anders: hij beschouwde het als een vriendschapsverdrag onder gelijken. In 1862 verdreven de manschappen van de Sultan het Spaanse garnizoen van Jolo. Het verdrag maakte ook niet een einde aan de piraterij en de rooftochten van het Sultanaat in de regio, waar ze deels hun rijkdom aan te danken hadden. Dat veranderde toen de Spanjaarden de beschikking kregen over stoomboten en niet meer afhankelijk waren van wind en getij. Daardoor konden zij gemakkelijker zeestraten afsluiten en de Sulu vloot van kleine boten weerstaan en terugdringen. Ze drongen de troepen van het Sultanaat steeds verder in de verdediging en vielen Jolo in 1876 opnieuw aan. In 1878 werden grote delen van de eilanden Jolo en Tawi-Tawi bezet door de Spanjaarden.

Noord-Borneo verhuurd

Door de bezetting van de Spanjaarden kwam er een eind aan de plundertochten en de piraterij van het Sultanaat en viel hun handel sterk terug. Bovendien vielen de Nederlanders vanuit het zuiden regelmatig Noord-Borneo binnen; aanvallen waartegen het Sultanaat steeds minder weerstand kon bieden.

Vertaling van het huurcontract uit 1878

Dat was vermoedelijk de reden waarom de Sultan in 1878 inging op een aanbod van Baron Overbeck, een Brits-Australische avonturier, om Noord-Borneo aan hem te verhuren voor een bedrag van 5000 Malayan dollars. In de overeenkomst werd de natuurlijke begrenzing van het gebied beschreven. Enkele jaren later verkocht Baron Overbeck zijn rechten aan de Engelse koopman Alfred Dent die de Britse Noord-Borneo Compagnie opzette en de rechten en plichten van de overeenkomst uit 1878 onderbracht bij de compagnie. Dent betaalde voortaan de huur voor Noord-Borneo aan de Sultan.

In 1881 kreeg dit bedrijf het predicaat Koninklijk toegekend, wat betekende dat het de interne aangelegenheden van Noord-Borneo beheerde als zijnde een Brits protectoraat. Hiertegen werd protest aangetekend door de Nederlanders en de Spanjaarden. In een reactie hierop lieten de Britten uitdrukkelijk weten dat de soevereiniteit over Noord-Borneo bij het Sultanaat van Sulu bleef en dat het bedrijf slechts als een administratieve autoriteit fungeerde. In 1903 droeg de Sultan nog enkele eilanden voor de kust van Noord-Borneo over aan het Britse handelsbedrijf en werd het jaarlijkse huurbedrag verhoogd naar 5300 Malayan dollars.

Amerikaanse kolonisatie

Sultan Jamalul-Kiram II met Amerikaanse generaal  circa 1900De bezetting van Sulu door de Spanjaarden had als gevolg dat de koloniale machten de invloed van het Sulu Sultanaat verder inperkten en de toekomstige grenzen zouden bepalen. Met het verdrag van Parijs, getekend in 1898, droeg Spanje de Filipijnen voor 20 miljoen dollar over aan Amerika. De zuidgrens van de Filipijnen werd vastgesteld op 15 kilometer uit de kust van Noord-Borneo. In mei 1899 vertrokken de Spanjaarden uit Sulu en in november 1899 sloot de Amerikaanse generaal Bates een overeenkomst met de toenmalige Sultan Jamalul Kiram I, waarbij volgens de Amerikanen de soevereiniteit over Sulu van Spanje werd overgedragen aan de Verenigde Staten. Later bleek dat de Bates overeenkomst geen legale basis had en werd zij in 1904 eenzijdig door de Verenigde Staten opgezegd omdat de relatieve autonomie waarin de overeenkomst voorzag voor hen niet acceptabel was. In 1917 ontnamen de Amerikanen alle macht aan de Sultan en wat overbleef waren alleen een titel en religieuze functies. De Amerikanen waren echter niet geïnteresseerd in Noord-Borneo en zo behield de Sultan van Sulu zijn rechten op dat gebied.

Britse overname van Noord-Borneo

Britse Noord-Borneo CompagnieIn 1946 droeg de Britse Noord-Borneo Compagnie alle rechten en verplichtingen over aan de Britse Kroon. Op 10 juli 1946, zes dagen na de Filipijnse onafhankelijkheid, verklaarden de Britten dat Noord-Borneo met onmiddellijke ingang tot het soevereine grondgebied van de Britse Kroon behoorde. De voormalige Amerikaanse gouverneur-generaal Harrison, in die tijd speciaal adviseur van de Filipijnse regering op het gebied van buitenlandse zaken, veroordeelde de overdracht als een eenzijdige actie en noemde die in strijd met het internationaal recht.
De Filipijnse regering diende een protest in bij de Britse regering en na een nogal lang durende studie werd in 1962 een claim op Noord-Borneo ingediend bij de Verenigde Naties. De VN was toen nog een vrij jonge institutie (opgericht in 1945) en werd gedomineerd door westerse koloniale mogendheden. Met de ingediende claim werd dan verder ook niets gedaan.
Het argument van de Filipijnen was dat het opeisen van de soevereiniteit op Noord-Borneo door de Britten, de rechten en plichten zoals vastgelegd in de huurovereenkomst van 1878 volledig negeerde en strijdig was met de verklaring van de Britten uit 1881. Andere argumenten waren dat Noord-Borneo geografisch gezien aansluit bij de Filipijnen en niet bij het Maleisische schiereiland dat 500 kilometer verderop ligt. Bovendien is er nauwe historische verwantschap tussen de bevolking in het zuiden van de Filipijnen en Noord-Borneo. Nog steeds wordt er door de bevolking veel heen er weer gereisd en leden van dezelfde families wonen verspreid over beide gebieden.

Noord-Borneo toegevoegd aan Maleisië

Ondertussen hadden de Britten in 1957 onafhankelijkheid verleend aan Malaya, bestaande uit de staten die op het schiereiland lagen. Singapore bleef echter een kroonkolonie van Engeland en daardoor waren de Maleisiërs nét in de meerderheid en niet de Chinezen, waardoor de uit Maleisiërs bestaande UMNO partij in het parlement de meerderheid had. In 1963 besloten de Britten Singapore, Sarawak en Noord-Borneo bij Malaya te voegen en zo ontstond de federale staat Maleisië. De toevoeging van Sarawak en Noord-Borneo waren een voorwaarde van de Malaya regering om ook het voornamelijk door Chinezen bewoonde Singapore toe te voegen aan de federatie. De Maleisische bevolking van die gebieden zorgde ervoor dat zij een meerderheid bleven vormen ten opzichte van de Chinezen.

De Filipijnen en Indonesië erkenden Maleisië aanvankelijk niet en tekenden bezwaar aan bij de VN. Indonesië probeerde Maleisië in zijn invloedssfeer te krijgen tijdens de "konfrontatie" (de niet-officieel verklaarde) oorlog van 1962-1966. Er vonden regelmatig aanvallen plaats op Maleisisch grondgebied die de Maleisiërs met hulp van strijdkrachten uit het Verenigd Koninkrijk, Australië en Nieuw Zeeland afsloegen. De Soeharto regering die in 1965 door een gewelddadige staatsgreep aan de macht kwam ging een pro-westerse koers varen en in augustus 1966 werd er een vredesverdrag getekend tussen beide landen waarmee Indonesië haar claim op Sarawak opgaf. In 1965 werd Singapore om politieke redenen uit de federatie gezet en werd toen een onafhankelijk stadsstaat.

Niet door de Filipijnen erkend

Later heeft de Filipijnen Maleisië wel erkend en diplomatieke banden aangeknoopt. De claim op Sabah heeft vanuit Filipijns oogpunt een "slapend" bestaan geleid en de Filipijnen heeft Sabah nooit erkend als onderdeel van Maleisië. Terwijl er 800.000 Filipino's in Sabah wonen heeft geen van de regeringen in de afgelopen decennia er een consulaat opgezet omdat dit een impliciete erkenning van Sabah als onderdeel van Maleisië zou betekenen. Het was president Marcos die eind jaren zestig de claim op Sabah nieuw leven inblies en een geheime militaire actie voorbereidde om Sabah binnen te vallen en te bezetten. Die actie ging toen niet door omdat een deel van de moslimrekruten, die getraind werden op het eiland Corregidor in de Manilla Baai, in opstand kwamen tegen de manier waarop ze werden behandeld. De opstand werd op bloedige wijze onderdrukt, waarbij 27 jonge moslims omkwamen, en leidde ertoe dat de geheime missie uitlekte en nooit werd uitgevoerd.
Deze gebeurtenis was de opmaat tot het ontstaan van het Moro Nationaal Bevrijdingsfront (MNLF), dat later in 1974 in Mindanao een burgeroorlog ontketende. De spanningen tussen de Filipijnen en Maleisië waren in die tijd zo hoog opgelopen dat Maleisië het MNLF min of meer openlijk ondersteunde. Aan het einde van dat decennium raakte de Filipijnse claim weer in vergetelheid.

Nieuwe claim op Sabah?

Veel Filipino´s willen claim op Sabah opnieuw aanklaaten
De invasie door de volgelingen van de Sultan heeft er toe geleid dat de claim op Sabah weer op de agenda van de Filipijnse regering staat. De kennis over de achtergronden was zo beperkt dat het Ministerie van Justitie de geschiedenis van Sabah opnieuw bestudeerde en een advies uitbracht aan de president over hoe met de claim om te gaan. De inhoud van het advies is niet bekend gemaakt en de president heeft er nog geen beslissing over genomen. Ondertussen blijkt uit peilingen dat 85 procent van de bevolking vindt dat de Filipijnen de claim op Sabah moet hernieuwen en deze bij de Verenigde Naties en het Internationaal Gerechtshof moet aankaarten. Dat brengt de regering in een lastig parket want het heeft Maleisië hard nodig als bemiddelaar om het vredesverdrag met het Moro Islamitisch Bevrijdingsfront (MILF), dat eind vorig jaar werd gesloten, verder gestalte te geven.

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.