Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
Mangrovebossen: Een onmisbare levensbron
Follow Me on Twitter

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zaterdag, 05 februari 2011 13:02

Mangrovebossen: Een onmisbare levensbron

Mangrovebossen zijn belangrijke levensbron voor kustbewonersMangrovebossen beschermen het land tegen orkanen en vloedgolven. Als natuurlijke filters bieden ze bescherming voor andere ecosystemen langs de kustlijn. Ze vormen een onmisbare kraamkamer voor vissen en leefgebied voor ander zeeleven en dragen bij aan het verminderen van het broeikaseffect. Vis- en garnalenkwekerijen waren een belangrijke oorzaak voor grootschalig kap in de vorige eeuw. Dit leidde tot ecologische ontwrichting en een dramatische terugloop van de visvangsten. Herstel middels herbeplanting kost veel tijd.

Door: Evert de Boer

The Orange-bellied Flowerpecker leeft in de mangovebossenMangrovebossen behoren tot de productiefste en biologisch meest complexe ecosystemen op aarde. Schelpdieren hechten zich aan de wortels, vogels rusten in het bladerdak, slangen komen er om te jagen. Mangroven zijn een kraamkamer en schuilplaats voor tientallen verschillende soorten vissen. In het water rond de wortels van de mangroven komt veel organisch materiaal voor dat een rijke voedselbron vormt voor vissen, krabben, schelpdieren, zeekomkommers, zeeslakken en andere ongewervelde zeedieren. Kleine zoogdieren vinden er voedsel, vleermuizen, bijen en vlinders komen er voor de nectar. Het hout is uitermate geschikt als brandhout, maar wordt ook gebruikt als timmerhout en voor de bouw van eenvoudige huizen die worden bedekt met bladeren van de nipapalm. Mangrovebossen vormen daarmee een onmisbare levensbron voor mens en dier.

Bufferfunctie

Door hun uitgebreide wortelsysteem zijn mangroven goed bestand tegen getijdenwerking. De wortels, stammen en takken zorgen ervoor dat ze zware stormen overleven en het land tegen orkanen en vloedgolven beschermen. Hun verstrengelde wortels houden rivierslib en verontreinigde stoffen vast. Ze functioneren daarmee als natuurlijke filters en voorkomen dat verontreinigingen verder de zee in stromen. Ze leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan het behoud van de kwaliteit van het kustwater en helpen mee het delicate ecosysteem van zeegrasvelden en de koraalriffen voor de kust te beschermen.

Vele soorten

Philippine Long-tailed Macaque aapVeel van de mangrovebossen in de Filipijnen zijn in de tweede helft van de vorige eeuw gekapt. Langs de diverse kusten zijn er nu nog een kleine 120.000 hectaren over. Ruim de helft hiervan bevindt zich langs de kustlijn van Palawan en omliggende eilanden. Wereldwijd zijn er ongeveer 70 soorten mangroven, onderverdeeld in 20 families. Ze lopen uiteen van lage struiken en palm-achtigen tot hoge en dikke bomen. Ze groeien op de rand tussen het land en de zee en beschikken over een filtermechanisme waardoor ze in zout water kunnen overleven. Dat is uniek want er zijn geen vergelijkbare soorten die in het zoute water kunnen overleven. In de Filipijnen komen zo'n 40 soorten voor, waarvan twee veelvuldig. De Rhizophore is een boomachtige mangrove met een hoog en uitgebreid wortelsysteem, die praktisch in alle mangrovebossen en mangrovebosschages langs de Filipijnse kust groeit. Lokaal staat deze mangrove bekend als de 'Bakauan'. De andere veel voorkomende mangrove is de veervormige nipapalm, die vooral groeit in de moerassige kustgebieden en langs vele riviermonden.

Grootschalige kap

Voor de arme bewoners langs de Filipijnse kusten waren de mangrovebossen de viswinkel, brandstofdepot, houthandel en apotheek tegelijk. Toch zijn mangrovebossen in de vorige eeuw op grote schaal gekapt. Langs de 18.000 kilometer lange kustlijn groeiden aan het begin van de twintigste eeuw ongeveer 500.000 hectare mangrovebossen. Daartussen kwamen exemplaren voor met een doorsnede van 1,35 meter. De grootschalige kap begon in de jaren vijftig. Het hout was die in tijd zeer populair als brandhout. Bakkerijen gebruikten het bijvoorbeeld op grote schaal omdat het lang brandde en hoge temperaturen gaf. Het werd ook in redelijk grote hoeveelheden als brandhout geëxporteerd naar Japan, waar de bast ook gebruikt werd als grondstof voor kunstzijde en verwerkt als kleurstof. Vanaf de jaren zeventig begon men op steeds grotere schaal vis- en garnalenkwekerijen langs de kusten aan te leggen. Lokaties grenzend aan de mangrovebossen werden gezien als de ideale plek voor zulke vijvers. Voor een gemakkelijke aanvoer van het zeewater, dat werd gebruikt voor de vijvers, werden de mangrovebossen gekapt. Om ziektes en afnemende productie te voorkomen verplaatsen de kwekers na een aantal oogsten de vijvers naar een andere plek, ten koste van nog meer mangroven. Naar schatting ging door de aanleg van de kweekvijvers 35 procent van de mangrovebossen verloren.

Monocultuur versus biodiversiteit

Oriental Small clawed otter komt ook voor in Magrovebossen in de FilipijnenHet kappen van de mangrovebossen was onderdeel van het overheidsbeleid om de exploitatie van de natuurlijke rijkdommen te stimuleren ten gunste van economische ontwikkeling. Dat was ook de opzet bij de aanleg van de vis- en garnalenkwekerijen, die naast een hogere voedselproductie ook exportinkomsten moesten generen. Vooral de garnalen werden op grote schaal uitgevoerd naar Japan.
Overheidsbanken openden een speciaal loket om leningen voor de aanleg van garnalen- en viskwekerijen te verstrekken, waarmee het kappen van de mangroven werd aangemoedigd.
Wat er in feite gebeurde was dat een biologisch complex en zeer divers ecosysteem werd vervangen door een eenvoudige en inputafhankelijke monocultuur. Deze monocultuur bleek slecht voor het milieu en economisch onstabiel. De kwekerijen werden geplaagd door ziektes, verzuring van de grond en slechte waterkwaliteit. Lekkages leidden tot infiltratie van het zoute water uit de vijvers in de waterhoudende ondergrond en tastten het drinkwater van de kustbewoners aan. Tegenvallende opbrengsten en sterke prijsfluctuaties op de wereldmarkt zorgden ervoor dat de kwekerijen uiteindelijk niet rendabel bleken. Veel kwekers stopten en lieten de vijvers voor wat ze waren.

Ernstige aantasting ecosystemen

blauwe fiddler crab met grote schaar leeft in magrovebossenBehalve dat de mangrovebossen moesten wijken voor de kweekvijvers, vervuilden de kwekerijen het kustwater. Met het wegvallen van de bufferfunctie van de mangroven stroomden ook landbouwchemicaliën en kunstmest vrij de zee in. In combinatie met het wegvallen van de mangroven als golfbreker leidde dit tot grote schade aan het ecosysteem in de kustwateren. Zeegrasvelden verdwenen en grote delen van de koralen in de Filipijnse kustwateren werden vernield. De vernietiging van grote delen van dit complexe ecosysteem leidde tot een sterke terugval van de visvangst in de kustwateren. Driekwart van de eetbare vis die in kustwateren voorkomt is voor voortplanting afhankelijk van de mangrovebossen. Met de mangroven verdwenen tevens vele schelpdieren, garnalen en krab- en kreeftachtigen. De zogenaamde rode gloed van giftige algen die af en toe op grote schaal vissterfte veroorzaakt wordt mede geweten aan het verdwijnen van dit ecosysteem.

Illegale vispraktijken

Visser nabij mangrovebossenZeventig procent van de ruim één miljoen vissers in de Filipijnen zijn lokale vissers die leven van de vangst in de gemeentelijke viswateren, waarvan de grens op 10 tot 15 kilometer uit de kust ligt. Door de sterk teruggelopen visstand konden zij niet meer bestaan van de visserij.
In een eerste reactie op de teruglopende visvangsten in de jaren zeventig verstrekte de overheid leningen voor de aanschaf van gemotoriseerde vissersboten en beter vistuig aan diegenen die daarvoor een aanbetaling konden doen. Dat waren niet de honderdduizenden kleine vissers.
Vissers die er in slaagden een lening te krijgen konden nu verder van de kust af gaan vissen. Daar kregen zij echter te maken met grote commerciële "fabrieksschepen" die met hun enorme netten de visstand grote schade toebrachten. Teruglopende vangsten langs de kust en verder op zee dreven vissers ertoe illegale methoden te gebruiken, variërend van fijnmazige netten tot het gebruik van dynamiet en cyanide om vissen te verdoven. De illegale vispraktijken leidden tot nog grotere schade aan de ecosystemen langs de kust en in de zee. Steeds verder teruglopende vangsten zorgden er uiteindelijk voor dat veel van de vissers hun leningen niet konden afbetalen en uiteindelijk alles weer kwijtraakten.

Herbeplanting

Nadat de terugloop van de visvangsten aan het begin van de jaren tachtig dramatische vormen had aangenomen begon de waarde van de mangrovebossen voor de visstand tot de overheid door te dringen. In 1981 werd een aantal resterende mangrovebossen uitgeroepen tot beschermd natuurgebied, waaronder de hele kustlijn van Palawan en aangrenzende kleine eilanden. Ook werden de eerste plannen voor herbeplantingsprogramma's gemaakt. In de jaren tachtig en negentig werden tienduizenden hectares opnieuw met mangroven beplant. Herbeplantingsprogramma's werden uitgevoerd door families, gemeenschappen, maatschappelijke organisaties en lokale overheden. De meeste programma's zijn redelijk succesvol, gemiddeld overleeft ruim vijftig procent van de nieuwe aanplant. Maar het gebeurt ook regelmatig dat projecten geheel mislukken. Oorzaken daarvan zijn slecht gekozen lokaties, weinig of geen betrokkenheid van de gemeenschap, conflicterende belangen en corruptie.
Toch is het areaal beschermde mangrovebossen in de Filipijnen inmiddels opgelopen tot bijna 85.000 hectare. Het herstel van de mangrovebossen leidt tot een geleidelijk herstel van de visvangst. Maar er zullen nog tientallen jaren nodig zijn voor het complexe ecosysteem in de mangrovebossen zich enigszins heeft hersteld.

Opslag kooldioxide

Onderzoekers hebben ontdekt dat mangrovebossen effectieve koolstofputten zijn. Uit metingen is gebleken dat van alle ecosystemen mangroven per hectare de grootste hoeveelheid kooldioxide opnemen en ervoor zorgen dat die in de bodem wordt opgeslagen.
Daarmee verminderen ze het broeikasgas in de atmosfeer en kunnen ze een niet te onderschatten rol in het tegengaan van klimaatverandering spelen. Aan de andere kant: door een mangrovebos te rooien komt een flink deel van de opgehoopte koolstof in de atmosfeer terecht. Dat gebeurt vijftig maal sneller dan dat het is opgeslagen.
Onderzoekers geven aan dat de handel in emissierechten de kijk op de waarde van deze bossen drastisch kan veranderen. Landen met mangrovebossen zouden flink kunnen verdienen door het koolstof opslagpotentieel van hun mangroven in geld om te zetten.
Voor landen als de Filipijnen en Indonesië (dat over het grootste areaal mangrovebossen ter wereld beschikt) zou dat een grote stimulans betekenen om hun mangroven te behouden en te beschermen. Bescherming en herbeplanting zou zowel een handelsproduct als een goede kustbescherming opleveren en voor een betere visstand zorgen.

Mangrovebossen komen nog veelvuldig voor bij Palawan

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.