Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/string/string.php on line 30

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 652

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/filter/input.php on line 654
Biologische landbouw kan de wereld voeden
Follow Me on Twitter

Strict Standards: Declaration of JParameter::loadSetupFile() should be compatible with JRegistry::loadSetupFile() in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/libraries/joomla/html/parameter.php on line 0

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 42

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 43

Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /domains/tambuli.nl/DEFAULT/plugins/content/jw_sigpro/jw_sigpro.php on line 44
zaterdag, 06 juli 2013 12:47

Biologische landbouw kan de wereld voeden

1. Rijke oogst van organische rijstDe voorstanders van grootschalige, industriële landbouw beweren dat de biologische landbouw niet in staat is om genoeg voedsel te produceren voor zeven miljard mensen. Een groep rijstboeren in de Filipijnen bewijst dat ze geen gelijk hebben.

Door Robin Broad en John Cavanagh
Vertaling: Robert Kockelkoren

2. Boer Danny Atilano aan het werkBoer Danny Atilano voert ons mee over de vochtige grond waarop zijn rijst groeit. De halmen rijken tot ons middel. Het is vier uur 's middags. We zijn hier in de rijstvelden in het zuiden van de Filipijnen om te onderzoeken of kleinschalige biologische boeren als Atilano voldoende voedsel kunnen verbouwen om de wereldbevolking van eten te voorzien. Experts op het gebied van de gangbare landbouwmethoden zeggen van niet. Zij geloven dat deze kleine boeren ouderwets en onwetenschappelijk bezig zijn en daarom nooit in staat kunnen zijn om voldoende voedsel te verbouwen voor een groeiende wereldbevolking. Deze experts zetten hun kaarten liever op grootschalige landbouwbedrijven die gebruik maken van genetisch gemodificeerde zaden die hoge opbrengsten beloven, maar kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen nodig hebben om te groeien. Toch hebben ruwweg twee miljoen boeren wereldwijd, net als Danny Atilano, de overstap gemaakt van "chemische" naar biologische landbouwmethoden. De prangende vraag is echter: kunnen de Danny Atilano's van de wereld voldoende voedsel produceren om iedereen van eten te voorzien?

Hogere opbrengsten

We vragen Danny en zijn collega-biologische boeren om te reageren op de beschuldigingen dat zij niet in staat zijn om hun opbrengsten te verhogen om zo te kunnen voldoen aan de behoeften van een groeiende wereldbevolking. Zij wijzen ons met ongenoegen op de tijd - de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw – toen de introductie van nieuwe hybride rijstvariëteiten het begin van de zogenaamde "Groene Revolutie" inluidde. In het begin zorgden deze dure zaden in combinatie met kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en irrigatie inderdaad voor hogere gewasopbrengsten. Maar in de jaren daarna daalden de opbrengsten sterk omdat de bodem door het intensieve gebruik verdichtte en uitgeput raakte. De boeren werden bovendien geconfronteerd met veel hogere kosten, veroorzaakt door het gebruik van dure kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Hierdoor moesten ze zich in de schulden steken. Of ze kozen ervoor om minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen te gaan gebruiken, hetgeen ertoe leidde dat de gewasopbrengsten nog minder werden. Door de toenemende schuldenlast werden sommige boeren gedwongen om hun kostbare en dierbare grond te verkopen. Het anekdotisch bewijs dat wij verzameld hebben, wordt ook gesteund door de cijfers. De opbrengst van biologische rijstboeren die al drie tot vijf jaar biologisch produceren is hoger dan de opbrengst van hybride rijstvelden: 100 tot 130 zakken biologische rijst per hectare tegenover een landelijk gemiddelde van 80 tot 100 zakken per hectare voor hybride rijst.

Empirisch bewijs

Biologische landbouw productenDe meeste biologische boeren die wij ontmoeten verbouwen meer dan één gewas. Dat zorgt er niet alleen voor dat zij beter in hun eigen voedselbehoefte kunnen voorzien, maar het is ook goed voor de bodemvruchtbaarheid. Naast hun biologische rijstvelden verbouwen families ook fruit (mango, jackfruit, papaya) en groenten (kousenband, bladgroentes, pompoen). Bij sommige biologische rijstvelden liggen kleine visvijvers die zorgen voor een veilige bron van eiwit. Bij gangbare "chemische" landbouw zouden er gifstoffen vanuit het veld in deze vijvers lekken, die via de vis uiteindelijk in hogere concentraties weer in het voedsel terecht komen.

Nadat we tijd hebben doorgebracht met Danny Atilano en zijn collega-biologische boeren zijn wij ervan overtuigd dat zij voldoende voedsel kunnen verbouwen voor hun eigen families en gemeenschap. Maar hoe zit het dan met de rest van de wereld? Zouden kleinschalige, biologische boeren voldoende kunnen verbouwen om ervoor te zorgen dat iedereen op deze wereld toegang heeft tot voldoende voedsel?

Het meest gezaghebbende antwoord staat in een studie uit december 2010 van de Speciale Rapporteur over het Recht op Voedsel van de Verenigde Naties, Olivier de Schutter. De studie van De Schutter en een uitgebreid rapport over de toekomst van ons voedsel van het Worldwatch Institute (State of the World 2011) leveren veel empirisch bewijs dat de gewasopbrengsten van boeren die "agro-ecologisch" produceren sterk toenemen. Agro-ecologie staat in deze studies voor een veelheid aan landbouwsystemen die gemeen hebben dat ze goed zijn voor het ecosysteem en zijn aangepast aan lokale omstandigheden. Het combineren van landbouw met bosbouw, het herstel van stroomgebieden en technieken als vruchtwisseling en een goed gebruik van vruchtbare bodems zijn voorbeelden van agro-ecologie. De VN- en Worldwatch-experts concluderen dat agro-ecologie niet alleen voor hogere gewasopbrengsten zorgt. Het vermindert ook de uitstoot van broeikasgassen en het verhoogt het inkomen van boeren, hetgeen weer leidt tot minder honger.

Kleinschalige boeren die volgens agro-ecologische methoden produceren, kunnen voldoende en gemakkelijk toegankelijk voedsel leveren aan de wereldbevolking. De vraag is dus niet echt of boeren als Danny Atilano de wereld van voedsel kunnen voorzien. De vraag is of kleine biologische boeren als Atilano de steun krijgen die ze nodig hebben om de wereld van voedsel te voorzien.

Oorlog over de toekomst van ons voedsel

Stel je de discussie over de toekomst van de landbouw en ons voedsel voor als een complex slagveld met veel strijdende partijen. Aan de ene kant staan de grote landbouwbedrijven, sommige ontwikkelingsorganisaties, technocraten en academici. Zij blijven de mythe verdedigen dat alleen grootschalige landbouwbedrijven in staat zijn om de wereld van voedsel te voorzien. Hun strijdkreet: landen moeten zorgen dat er op hun vruchtbare landbouwareaal volgens "efficiënte" en "moderne" methoden geproduceerd wordt voor de export, zelfs als dat ertoe leidt dat er meer voedsel geïmporteerd moet worden om de bevolking te voeden.

Aan de andere kant staan beleidsexperts als Olivier de Schutter en honderden miljoenen kleine boeren en consumenten. Groepen die ongeveer 200 miljoen kleinschalige boeren in 70 landen vertegenwoordigen, hebben zich verenigd in La Via Campesina, een beweging die "voedselsoevereiniteit" promoot. Zij worden weer gesteund door duizenden gemeenschappen en consumentenorganisaties. Neem de "Slow Food"-beweging, met 1.300 afdelingen in 153 landen, die wereldwijd kleine boeren, coöperaties en landbouw geworteld in gemeenschappen ondersteunt.

Wie deze oorlog over de toekomst van ons voedsel wint, hangt af van twee dingen. Wie krijgt de overhand in het bepalen van het beleid op het gebied van voedsel? En welke persoonlijke keuzes maken wij zelf elke dag opnieuw? De keuzes die elke dag gemaakt worden aan miljarden eettafels overal ter wereld zijn bepalend of kleinschalige boeren degenen zullen zijn die de wereld van voedsel gaan voorzien. Om het motto van de Slow Food-beweging te gebruiken: jij – wij – kan – kunnen enorme invloed uitoefenen op de toekomst van de landbouw en ons voedsel door "te stemmen met onze vork". Op het beleidsfront van deze oorlog wordt de toekomst vooral bepaald door welke visie op landbouw en ons voedsel zal worden gesteund door regeringen, ontwikkelingsorganisaties en rijke filantropen als Bill Gates.

Publieke investering

Veld met biologische rijstHet grootste deel van de boeren in de wereld is nog steeds kleinschalig bezig. Het lot van de kleine, maar groeiende groep kleine boeren die biologische of andere agro-ecologische landbouwmethoden toepast is sterk afhankelijk van overheidsbeleid. Wat dat betreft stemmen overheden met hun "beleidsvork". Zij bepalen – of gaan akkoord met – handels- en ander beleid dat bepaalt of hun land voedselsoeverein kan worden, of dat hun markt overspoeld zal worden door goedkoop geïmporteerd voedsel. Boeren hebben ook behoefte aan overheidsinvesteringen die hun overstap naar biologische productiemethoden vergemakkelijken, net zoals overheden en internationale hulporganisaties vroeger de overstap naar gangbare "chemische" landbouw hebben gesubsidieerd.

Tijdens onze vele bezoeken aan de Filipijnen gedurende tientallen jaren hebben we gezien hoe de ananas- en bananenplantages oprukten rond Danny Atilano's rijstvelden. De rijstvelden van andere boeren vielen hieraan ten prooi, en de plantages slurpten het grootste deel van het water op dat de rijstboeren in de omgeving ook nodig hebben voor hun gewas. Deze door de regering gesteunde trend is niet uniek voor de Filipijnen. Overal ter wereld worden kleine lokale boeren verdreven door multinationale ondernemingen en nu ook door regeringen van landen als China en de Arabische Golfstaten. Zij leggen op grote schaal beslag op land om voedsel, diervoeders en biobrandstoffen te verbouwen, hoofdzakelijk bestemd voor de export.

Beleidsverandering van het ministerie van Landbouw

Maar vandaag de dag ziet het er steeds minder rooskleurig uit voor het kamp dat de grootschalige landbouw verdedigt in de voedseloorlog. Gedurende de afgelopen vier jaar stegen voedselprijzen dramatisch en hebben de voorstanders van exportgeoriënteerde, grootschalige landbouw steeds meer kritiek over zich heen gekregen. In de tweede helft van 2010 verdubbelden de graanprijzen. Medio 2011 stegen de voedselprijzen boven de recordhoogte van 2008 en gingen boze burgers in veel landen de straat op. Antiregeringsprotesten in het Midden-Oosten gingen onder andere over de hoge voedselprijzen. Veel regeringen zijn nerveus over deze stijgende voedselprijzen en de toenemende protesten en beginnen als gevolg daarvan meer aandacht te krijgen voor kleinschalige boeren als Danny Atilano.

Dit is ook wat er nu gebeurt in de Filipijnen. Het ministerie van Landbouw was lange tijd een bolwerk van voorstanders van de grootschalige landbouw, maar wordt nu geleid door Proceso Alcala, een grote voorstander van biologische landbouw. Binnen een jaar na zijn benoeming in juli 2010, hoorden we dat het Filipijnse ministerie van Landbouw was gestopt met het subsidiëren van kunstmest. In plaats daarvan worden publieke middelen nu aangewend om zaadbanken voor traditionele rijstvariëteiten te financieren, die door lokale gemeenschappen beheerd worden. We hoorden dat Alcala "boer-wetenschappers" aan het aanstellen was, vanuit lokale gemeenschappen, en dat hij voorbereidingen aan het treffen is voor een "gezond eten"-campagne, die zich zal focussen op zilvervliesrijst en andere gezonde voedingsmiddelen.

Dit is slechts één voorbeeld van hoe regeringen, beleidsmakers en gewone burgers overal ter wereld aan het heroverwegen zijn wie ons voedsel zou moeten verbouwen, en hoe dat voedsel verspreid en geconsumeerd zou moeten worden. Dit zou een kantelpunt moeten zijn richting een wereld waarin meer mensen door kleine, biologische boeren als Danny Atilano gevoed worden. Onze gezondheid, onze gemeenschappen en ons milieu – kortom onze toekomst – hangt ervan af.

Dit is voorlopig het laatste artikel in de rubriek "Naar een verduurzaamde toekomst" die door John Cavanagh en Robin Broad werden geschreven naar aanleiding van hun bezoeken aan de Filipijnen in de periode 2010-2012.

 ++++++++++++

Robin Broad*Robin Broad is professor internationale ontwikkeling aan de American University in Washington, DC en heeft als econoom gewerkt bij het Ministerie van Financiën en het Amerikaanse Congres. Enkele decennia geleden verbleef Robin een jaar bij een gemeenschap van inheemse volken in Mindanao, die zich verzette tegen landuitbreidingen voor ananasplantages. Ze publiceerde verschillende boeken, waarvan een viertal samen met John Cavanagh.

John Cavanagh*John Cavanagh is sinds 1998 directeur van het Institute for Policy Studies in Washington, DC, mede oprichter van het Transnational Instituut in Amsterdam en co-voorzitter van de Nieuwe Economische Werkgroep. Daarvoor werkte hij als internationaal econoom een aantal jaren voor de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en voor een VN organisatie in Geneve, die voorstellen formuleerde voor het dichten van de kloof tussen arme en rijke landen. Behalve de boeken die hij samen met Robin schreef, publiceerde hij meer dan tien boeken en vele artikelen over vraagstukken betreffende de mondiale economie.

1 Reactie

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.